Statut stowarzyszenia to kluczowy dokument, który stanowi o jego istnieniu i funkcjonowaniu. To prawny fundament każdej organizacji pozarządowej, precyzujący cele, strukturę i zasady działania. Aby prawidłowo założyć i prowadzić stowarzyszenie, musisz zrozumieć, kto go przyjmuje, a kto podpisuje.
Spis treści
Statut stowarzyszenia: Twój fundament prawny
Statut jest konstytucją stowarzyszenia. Określa jego tożsamość, misję oraz wyznacza ramy prawne działania. Bez niego stowarzyszenie nie uzyska osobowości prawnej ani nie rozpocznie działalności.
Podstawy prawne statutu określa ustawa Prawo o stowarzyszeniach z dnia 7 kwietnia 1989 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 2261). Precyzuje ona, co powinien zawierać statut oraz jak przebiega proces jego tworzenia i zmiany.
Czytaj także: Uprawnione organy kontrolne
Przyjęcie statutu: rola członków założycieli
Pierwszym, najważniejszym krokiem do powołania stowarzyszenia jest przyjęcie statutu. Na zebraniu założycielskim członkowie wyrażają zgodę na jego treść.
Zebranie założycielskie: kluczowy moment
W zebraniu założycielskim musi uczestniczyć co najmniej 7 osób. Uczestnicy ci stają się członkami założycielami, zyskując prawo do decydowania o kształcie stowarzyszenia.
Uchwała o przyjęciu statutu: zbiorowa decyzja
Statut przyjmuje się uchwałą. Podejmują ją osoby obecne na zebraniu założycielskim, zazwyczaj zwykłą większością głosów. Przebieg zebrania – z uwzględnieniem daty, godziny i miejsca – oraz fakt przyjęcia statutu wraz z wynikami głosowania, muszą zostać udokumentowane w protokole podpisanym przez przewodniczącego i sekretarza.
Podpisanie statutu: zadanie komitetu założycielskiego
Gdy statut zostanie przyjęty przez zebranie założycielskie, kolejnym krokiem jest jego podpisanie przez wszystkich członków założycieli. To akt formalny, niezbędny do zgłoszenia Twojego stowarzyszenia do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS).
Kim jest komitet założycielski?
Komitet założycielski to grupa co najmniej 3 członków założycieli, wybranych podczas zebrania. Reprezentują oni stowarzyszenie na etapie rejestracji w KRS, składając jako uprawnieni przedstawiciele podpisy pod statutem.
Podpisanie: formalne poświadczenie do rejestracji
Podpisanie statutu przez komitet założycielski potwierdza akceptację jego treści i wyraża wolę utworzenia stowarzyszenia. Jest to formalne poświadczenie dokumentu, niezbędne do załączenia do wniosku rejestracyjnego w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Przyjęcie a podpisanie statutu: kluczowe rozróżnienie
Przyjęcie i podpisanie statutu to dwie czynności, które często bywają mylone. To jednak dwie różne, choć powiązane ze sobą czynności, mające odmienne znaczenie i cel dla Twojego stowarzyszenia.
Przyjęcie: merytoryczne zatwierdzenie zasad
Przyjęcie statutu to wewnętrzny akt stowarzyszenia. Oznacza merytoryczne zatwierdzenie treści dokumentu przez członków założycieli. W ten sposób określają cele, strukturę i zasady, którymi organizacja będzie się kierować.
Podpisanie: formalny akt dla KRS
Podpisanie statutu to formalna czynność zewnętrzna, która poświadcza gotowość dokumentu do przedłożenia w sądzie rejestrowym. Dokonuje tego komitet założycielski, reprezentując całe stowarzyszenie przed organami państwowymi.
| Czynność | Kto wykonuje | Charakter czynności | Cel |
|---|---|---|---|
| Przyjęcie statutu | Członkowie założyciele | Uchwała, decyzja merytoryczna | Akceptacja treści i zasad działania |
| Podpisanie statutu | Komitet założycielski (min. 3 osoby) | Akt formalny, poświadczający | Umożliwienie rejestracji w KRS |
Co musi zawierać statut stowarzyszenia?
Prawidłowo sporządzony statut musi zawierać szereg obligatoryjnych elementów, stanowiących fundament jego legalności i funkcjonalności. To właśnie one precyzują ramy działania Twojej organizacji.
- Nazwa stowarzyszenia, odróżniająca je od innych podmiotów.
- Teren działania i siedziba stowarzyszenia.
- Cele i sposoby ich realizacji.
- Sposób nabywania i utraty członkostwa, prawa i obowiązki członków.
- Władze stowarzyszenia, tryb ich wyboru oraz kompetencje.
- Sposób reprezentowania stowarzyszenia i zaciągania zobowiązań majątkowych.
- Zasady uzyskiwania środków finansowych i ustanawiania składek członkowskich.
- Procedura dokonywania zmian w statucie.
- Sposób rozwiązania się stowarzyszenia.
Dokładne określenie tych elementów to klucz do sprawnego funkcjonowania Twojego stowarzyszenia. Jeśli potrzebujesz wzoru, sprawdź, gdzie znaleźć statut stowarzyszenia.
Rejestracja stowarzyszenia w KRS
Po przyjęciu i podpisaniu statutu stowarzyszenie należy zarejestrować w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS). Rejestracja nadaje organizacji osobowość prawną i umożliwia jej legalne działanie.
Zarząd stowarzyszenia składa wniosek o wpis do KRS na urzędowym formularzu (KRS-W20). Do wniosku dołącza się m.in. statut stowarzyszenia, protokół z zebrania założycielskiego oraz listę założycieli.
Sąd rejestrowy rozpatruje wniosek i po pozytywnej weryfikacji dokonuje wpisu do rejestru. Z chwilą wpisu stowarzyszenie może rozpocząć działalność statutową.
Zmiana statutu: kiedy i jak?
Statut nie jest dokumentem niezmiennym. W trakcie działalności stowarzyszenia pojawia się potrzeba jego modyfikacji – na przykład w związku ze zmianą celów, rozszerzeniem działalności czy koniecznością dostosowania do nowych regulacji prawnych. Z mojego doświadczenia: rzadko które stowarzyszenie unika poprawek statutu w ciągu pierwszych kilku lat.
Decyzje o zmianie statutu podejmuje standardowo Walne Zebranie Członków, przyjmując uchwałę wymagającą kwalifikowanej większości głosów. Precyzyjna procedura oraz wymagane większości muszą być jasno określone w statucie stowarzyszenia.
Każdą zmianę statutu zgłaszasz do Krajowego Rejestru Sądowego w terminie 7 dni od daty podjęcia uchwały. Z mojego doświadczenia: termin 7 dni jest bardzo krótki, dlatego warto mieć projekt jednolitego tekstu statutu gotowy już przed zebraniem. Do wniosku dołączasz uchwałę o zmianie oraz jednolity tekst zmienionego statutu. Zmiany stają się skuteczne z chwilą ich wpisu do KRS.
Nadzór nad stowarzyszeniem i zgodność ze statutem
Stowarzyszenia podlegają nadzorowi, zapewniającemu zgodność ich działań z przepisami prawa i postanowieniami statutu. Nadzór gwarantuje utrzymanie porządku prawnego i ochronę interesów członków.
Kontrolę sprawują organy administracji publicznej, takie jak starosta właściwy ze względu na siedzibę stowarzyszenia, a także sąd rejestrowy. Mogą żądać wyjaśnień, dokumentacji i weryfikować działalność Twojej organizacji.
Działanie niezgodne ze statutem prowadzi do poważnych konsekwencji – od ostrzeżeń po postępowania sądowe, a w skrajnych przypadkach nawet do rozwiązania stowarzyszenia. Dlatego ściśle przestrzegaj jego zapisów.
Najczęściej zadawane pytania
Kto formalnie decyduje o treści statutu stowarzyszenia?
O treści statutu stowarzyszenia decydują członkowie założyciele podczas zebrania założycielskiego, podejmując uchwałę o jego przyjęciu.
Ilu członków komitetu założycielskiego musi podpisać statut?
Statut podpisuje komitet założycielski, który musi składać się z co najmniej trzech osób. To oni reprezentują stowarzyszenie na etapie rejestracji.
Jaka jest kluczowa różnica między przyjęciem a podpisaniem statutu?
Przyjęcie statutu to merytoryczna decyzja członków założycieli o jego treści. Podpisanie to formalny akt poświadczenia dokumentu przez komitet założycielski, niezbędny do zgłoszenia stowarzyszenia do KRS.
Czy statut stowarzyszenia może być zmieniony po jego zarejestrowaniu?
Tak, statut stowarzyszenia można zmienić po jego zarejestrowaniu. Zmiany zatwierdza Walne Zebranie Członków, a następnie stowarzyszenie zgłasza je do Krajowego Rejestru Sądowego.
