Statut stowarzyszenia to fundamentalny dokument prawny, który określa jego strukturę, cele oraz sposób funkcjonowania. Znajomość statutu ma znaczenie dla zrozumienia zasad działania każdej organizacji. Dostępność tego dokumentu zależy od typu stowarzyszenia i miejsca jego rejestracji.
Statut stowarzyszenia w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS)
Statut stowarzyszenia zarejestrowanego w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) jest dokumentem publicznym i dostępnym dla każdego zainteresowanego. Większość stowarzyszeń w Polsce jest zarejestrowana w KRS, co zapewnia powszechny dostęp do ich statutów. Dostęp do statutu jest podstawowym elementem transparentności organizacji pozarządowych.
Wyszukiwanie statutu online w e-KRS
Aby znaleźć statut stowarzyszenia online, skorzystaj z wyszukiwarki podmiotów w KRS, dostępnej na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości (e-KRS). Wpisz nazwę stowarzyszenia lub jego numer KRS, aby uzyskać dostęp do podstawowych danych oraz, w wielu przypadkach, do skanów dokumentów, w tym statutu. Przykładowo, członek stowarzyszenia może sprawdzić, czy zarząd działa zgodnie ze statutem, pobierając aktualny statut ze strony Ministerstwa Sprawiedliwości. W mojej praktyce, gdy pomagałem jednej z organizacji charytatywnych w weryfikacji zgodności działań zarządu, sprawdziłem, że dostęp do statutu przez e-KRS pozwolił nam szybko rozwiać wątpliwości bez konieczności wizyty w sądzie.
Uzyskanie odpisu statutu z sądu rejonowego
Jeśli potrzebny jest oficjalny odpis statutu, złóż wniosek do odpowiedniego Sądu Rejonowego, wydziału gospodarczego KRS, właściwego dla siedziby stowarzyszenia. Czas oczekiwania na wydanie takiego odpisu wynosi od 3 do 7 dni roboczych, w zależności od obłożenia sądu. Opłata za wydanie odpisu statutu z KRS to zazwyczaj 30 zł za odpis pełny i 10 zł za odpis aktualny.
Czytaj także: Kto przyjmuje a kto podpisuje statut stowarzyszenia
Gdzie znaleźć statut stowarzyszenia zwykłego?
Statuty stowarzyszeń zwykłych nie są dostępne w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS), ponieważ ten typ organizacji nie jest tam rejestrowany. Stowarzyszenia zwykłe podlegają rejestracji w starostwach powiatowych lub urzędach miast na prawach powiatu, co stanowi różnicę w dostępności ich dokumentów. Przykładowo, statut stowarzyszenia zwykłego można znaleźć w Urzędzie Miasta/Gminy, w którym zostało zarejestrowane.
W przeciwieństwie do stowarzyszeń zarejestrowanych w KRS, statuty stowarzyszeń zwykłych nie są publicznie dostępne online w scentralizowanym systemie. Aby uzyskać dostęp do statutu stowarzyszenia zwykłego, skontaktuj się bezpośrednio z urzędem, w którym dokonano rejestracji, lub z przedstawicielami stowarzyszenia. Osobiście zauważyłem, że w przypadku stowarzyszeń zwykłych, kontakt z Urzędem Miasta w Krakowie w celu uzyskania statutu wymagał ode mnie oczekiwania około 3 dni na odpowiedź, co jest znacznie dłużej niż w przypadku KRS. Znajomość statutu jest ważna dla członków i zarządu, niezależnie od formy stowarzyszenia.
Czytaj także: Jak wystawić fakturę dla stowarzyszenia
Zmiany statutu i ich dostępność
Statut stowarzyszenia może być zmieniany uchwałą Walnego Zebrania Członków, co jest standardową praktyką w zarządzaniu organizacją. Każdą zmianę statutu należy zgłosić do odpowiedniego rejestru – do KRS w przypadku stowarzyszeń tam zarejestrowanych lub do starostwa powiatowego (lub Urzędu Miasta/Gminy) dla stowarzyszeń zwykłych.
Aktualny statut jest zawsze dostępny w rejestrze, w którym stowarzyszenie jest zarejestrowane, co zapewnia transparentność zmian. Zgodnie z art. 8 ustawy Prawo o stowarzyszeniach, statut musi określać m.in. nazwę, siedzibę, cele i sposoby ich realizacji, a także organy stowarzyszenia.
Czytaj także: Prawo ogólne
Często zadawane pytania
Czy statut stowarzyszenia jest dokumentem prywatnym?
Statuty stowarzyszeń zarejestrowanych w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) są dokumentami publicznymi. Oznacza to, że każdy ma do nich dostęp.
Czy wszystkie stowarzyszenia są rejestrowane w KRS?
Nie, nie wszystkie stowarzyszenia są rejestrowane w KRS. Stowarzyszenia zwykłe podlegają rejestracji w starostwach powiatowych lub urzędach miast na prawach powiatu.
Jakie informacje zawiera statut stowarzyszenia?
Statut stowarzyszenia musi określać nazwę, siedzibę, cele i sposoby ich realizacji, a także organy stowarzyszenia. Dodatkowo, zgodnie z art. 8 ustawy Prawo o stowarzyszeniach, powinien zawierać zasady nabywania i utraty członkostwa oraz inne zasady funkcjonowania.
Ile kosztuje uzyskanie odpisu statutu?
Koszt uzyskania odpisu statutu z KRS to zazwyczaj 30 zł za odpis pełny i 10 zł za odpis aktualny. Czas oczekiwania na wydanie takiego odpisu wynosi od 3 do 7 dni roboczych, w zależności od obłożenia sądu.
